All

อะไรพนัน อะไรไม่พนัน
ปัจจุบันความหมายของ “การพนัน” ตามกฎหมายยังไม่ได้มีคำนิยามไว้โดยตรง แต่สามารถหาความหมายหรือคำจำกัดความของการพนันได้ ดังนี้

การพนัน หรือ ในภาษาอังกฤษเรียกว่า Gamble หมายถึง การเล่นอะไรสักอย่างเพื่อแข่งขัน หรือการเสี่ยงโชค โดยมีเงินเข้ามาเกี่ยวข้องกับการเล่นในการวางเดิมพัน มีทั้งแบบการแข่งขันเพื่อชนะผู้เล่นอื่น และการเสี่ยงดวงทายผลรางวัล

ความหมายตามพจนานุกรม
“พนัน” ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 หมายถึง เล่นเอาเงินหรือสิ่งอื่นใดโดยอาศัยความฉลาด ความชำนาญ เล่ห์เหลี่ยม ไหวพริบ และฝีมือ รวมทั้งโชคด้วย การเล่นเช่นนั้นเรียกว่า การพนัน

ความหมายตามกฎหมาย
บทบัญญัติบางมาตราของพระราชบัญญัติการพนัน ฯ ได้กล่าวถึงลักษณะการพนันเอาไว้ ได้แก่ มาตรา 4 ทวิ วรรคสอง บัญญัติว่า “คำว่า “การเล่น” ให้หมายความรวมตลอดถึงการทายและการทำนายด้วย” ซึ่งแสดงว่าการพนันในกฎหมายนี้รวมถึงการขันต่อด้วย และในมาตรา 5 บัญญัติว่า “ผู้ใดจัดให้มีการเล่นซึ่งตามปกติย่อมจะพนันเอาเงินหรือทรัพย์สินอย่างอื่นแก่กัน” หรือมาตรา 9 บัญญัติว่า “การเล่นอย่างใดที่เสี่ยงโชคให้เงินหรือประโยชน์อย่างอื่นแก่ผู้เล่น” แสดงความหมายของการพนันว่าจะต้องมีการเล่นที่มีลักษณะได้หรือเสียเงินหรือทรัพย์สินกันในตัว

กล่าวโดยสรุป การพนัน หมายถึง การเล่นใด ๆ ก็ตามที่มีลักษณะทำให้แพ้ชนะกันได้ มีเงิน ทรัพย์สินหรือสิ่งอื่นใดเข้ามาเกี่ยวข้องโดยการวางเดิมพันและหวังผลตอบแทน มีผู้เล่น 2 ฝ่าย (ผู้เข้าเล่น) เช่น ผู้ประกอบการ (เจ้ามือ) กับผู้เล่นหรือลูกมือ รัฐบาลกับประชาชน หรืออื่น ๆ การเล่นมีทั้งแบบการแข่งขันเพื่อชนะผู้เล่นอื่น และการเสี่ยงดวงทายผลรางวัล กติกาจะกำหนดโดยผู้เล่น มีลักษณะของการต่อรองกันถึงผลได้และผลเสียของคนสองฝ่าย ซึ่งเป็นการเสี่ยงโชคต่อการได้มา หรือการเสียประโยชน์ 100% ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขที่แตกต่างกัน การเล่น เล่นโดยอาศัยความฉลาด ความชำนาญ เล่ห์เหลี่ยม ไหวพริบ ฝีมือ รวมทั้งโชคด้วย เช่น การเล่นไพ่ต่าง ๆ บิดเลียด หวย การพนันสลากกินรวบ การพนันทายผลฟุตบอล การพนันประเภทให้สัตว์ต่อสู้แข่งขัน เป็นต้น

อะไรผิดกฎหมายการพนัน อะไรไม่ผิดกฎหมายการพนัน
การพนัน ถือว่าเป็นสิ่งผิดกฎหมายในประเทศไทย(ยกเว้นสลากกินแบ่งรัฐบาล สลากออมสิน และสลาก ธกส. สามารถซื้อขายได้โดยไม่ผิดกฎหมาย) และกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการพนัน คือ พระราชบัญญัติการพนัน พ.ศ. 2478 ซึ่งได้มีการแบ่งประเภทการเล่นพนันออกเป็นบัญชี ก และ ข เพื่อควบคุมการเล่นและแนวทางการอนุญาต และถ้าไม่อยู่ในสองบัญชีนี้ถือว่าเป็นการพนันที่ห้ามเด็ดขาด จะจัดให้มีการเล่นได้ก็ต่อเมื่อมีกฎกระทรวงอนุญาต 

การพนันที่กล่าวไว้ในบัญชี ก. หรือการละเล่นที่มีลักษณะคล้ายกันเป็นการพนันที่ ‘ผิดกฎหมาย’ คือ ห้ามมิให้อนุญาต จัดให้มี หรือ เข้าเล่นเลย การเล่นพนันที่บัญญัติไว้ในบัญชี ก. (มี 28 ชนิด) จะทำได้ก็ต่อเมื่อรัฐบาลพิจารณาเห็นสมควรและออกพระราชกฤษฎีกาให้เล่นได้เท่านั้น เช่น หวย ก. ข.โปปั่นโปกำ ถั่ว แปดเก้า จับยี่กี ต่อแต้ม เบี้ยโบก หรือคู่คี่ หรืออีโจ้ง ไพ่สามใบ เป็นต้น

ส่วนการพนันในบัญชี ข. (มี 28 ชนิด) หรือการละเล่นที่คล้ายกันถือว่าเป็นการพนันที่ ‘ถูกกฎหมาย’ คือ จัดให้มีขึ้นได้ หากได้รับอนุญาตจากรัฐมนตรี เจ้าหน้าที่หรือเจ้า พนักงานผู้ออกใบอนุญาต หรือเป็นการเล่นที่มีกฎกระทรวงให้จัดขึ้นได้โดยไม่ต้องขออนุญาต เช่น การเล่นต่าง ๆ ซึ่งให้สัตว์ต่อสู้หรือแข่ง ชกมวย มวยปล้ำ แข่งเรือพุ่ง แข่งเรือล้อ ชี้รูป โยนห่วง โยนสตางค์หรือวัตถุใด ๆ ลงในภาชนะต่าง ๆ ตกเบ็ด จับสลากโดยวิธีใด ๆ ยิงเป้า เป็นต้น

กฎหมายที่ใช้บังคับควบคุมการพนันนั้นครอบคลุมถึงรูปแบบและวิธีการพนัน แต่มีเนื้อหาที่ใช้บังคับมาเป็นเวลานานและบทบัญญัติบางประการยังไม่ชัดเจน ไม่ครอบคลุมสอดคล้องกับสภาพการเล่นการพนันปัจจุบันที่ได้มีการพัฒนารูปแบบวิธีการเล่นที่ซับซ้อนมากขึ้น ทำให้เกิดความสับสนว่าอะไรคือการพนันผิดกฎหมาย อะไรไม่ผิดกฎหมาย ตัวอย่างเช่น กรณีเกิดความเข้าใจผิดจากการเล่นเครื่องเล่นตู้คีบสินค้าตามห้างสรรพสินค้าและร้านค้าต่าง ๆ ที่มีทั้งตู้คีบที่มีลักษณะเข้าข่ายและไม่เข้าข่ายการพนัน 

ตู้คีบที่มีลักษณะเข้าข่ายเครื่องเล่นการพนัน ได้แก่ ตู้คีบตุ๊กตา เพราะมีลักษณะเข้าข่ายการพนันในลำดับที่ 28 ของ บัญชี ข. เป็นการพนันที่สามารถจัดให้มีได้หากได้รับอนุญาตจากทางการ ตู้คีบตุ๊กตาถูกจัดหมวดอยู่ใน “เครื่องเล่นซึ่งใช้เครื่องกล พลังไฟฟ้า พลังแสงสว่าง หรือพลังอื่นใด ที่ใช้เล่นโดยวิธีสัมผัส เลื่อน กด ดีด ดึง ดัน ยิง โยน โยก หมุน หรือวิธีอื่นใดซึ่งสามารถทำให้แพ้ชนะกันได้ ไม่ว่าจะโดยมีการนับแต้มหรือเครื่องหมายใด ๆ หรือไม่ก็ตาม” ซึ่งถูกบรรจุเพิ่มเข้าไปในปี 2530 โดยกฎกระทรวง ฉบับที่ 23

ส่วนตู้คีบที่มีลักษณะไม่เข้าข่ายเครื่องเล่นการพนัน ได้แก่ ตู้คีบสินค้าที่ผู้เล่นต้องหยอดเหรียญครบตามราคาสินค้าที่กำหนดเพื่อให้เครื่องทำงาน ไม่มีลักษณะการแพ้ชนะกันระหว่างผู้เล่นกับเจ้าของเครื่อง ผู้เล่นจะได้รับสินค้าที่อยู่ในตู้ขายสินค้ากลับไปทุกครั้ง ตามจำนวนที่กำหนด ได้รับทราบขั้นตอนและวิธีการขายสินค้าจากป้ายที่ติดไว้หน้าตู้ขายสินค้า มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความสนุกเพลิดเพลินและเพิ่มทักษะแก่ผู้เล่นโดยมิได้ประสงค์จะให้เป็นเครื่องเล่นการพนัน

กาชาปองไม่เข้าข่ายการพนันเพราะเป็นตู้จำหน่ายสินค้าอัตโนมัติ สินค้าอยู่ในตู้มีราคาเท่ากันหมด ไม่มีเวลากำหนด ไม่ใช่การเล่นเกม และทุกคนจะได้รับสินค้า

ตู้เกมไฟฟ้า ไม่เข้าข่ายการพนัน (แต่..) เพราะมุ่งความสนุกสนาน เพิ่มทักษะ หยอดเงินให้เครื่องทำงาน ไม่ใช่สินพนัน จำนวนแต้มเป็นเนื้อหาของเกม แต่ผู้เล่นต้องไม่ ‘พนันกันเอง’

กรณี การส่ง SMS ไม่ว่าจะทางสถานีโทรทัศน์ วิทยุ หรือสื่อออนไลน์นั้นมีทั้ง การส่ง SMS แบบที่ไม่ต้องขออนุญาต คือ SMS ประเภทส่งเสริมการตลาดที่ไม่มีการสุ่มแจก ผู้ส่งได้รับรางวัลทุกคน แต่ผู้ประกอบธุรกิจต้องปฏิบัติตามกฎกระทรวงฉบับที่ 5 (พ.ศ.2534) ของการโฆษณาส่งเสริมการขาย ใน พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภคที่ต้องมีการระบุรายละเอียด เช่น หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข ระยะเวลาเปิดรับและสิ้นสุด ประเภท ลักษณะและมูลค่าของแถมอย่างชัดเจน

การสุ่มแจก,เสี่ยงโชค,จับสลาก ด้วยการส่ง SMS หรือเขียนชื่อ ที่อยู่ แบบที่ต้องขออนุญาต คือ การส่ง SMS ชิงรางวัลโดยมีการสุ่มแจก ไม่ว่าจะเป็น กรณี แจกบ้าน รถยนต์ โทรศัพท์มือถือ หรือของรางวัลอื่น ๆ ที่ผู้โชคดีมีเพียงแค่ 1, 2, 3 หรือ 10 คนเท่านั้นจากที่ส่งมาทั้งหมด ลักษณะนี้ คณะกรรมการว่าด้วยการโฆษณาของ ส.ค.บ. ตีความว่าน่าจะเข้าลักษณะการพนัน เพราะผู้ที่ส่ง SMS เข้ามามีการเสี่ยงต่อการเสียประโยชน์ ดังนั้น ในกรณีสุ่มจับรางวัลจากผู้ที่ส่ง SMS ผู้ประกอบธุรกิจจะต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานตามกฎหมายว่าด้วยการพนันก่อนจึงจะดำเนินการได้ โดยต้องปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ ที่กำหนดไว้ตั้งแต่หลักเกณฑ์ของการชิงโชค ระยะเวลาเปิดรับและสิ้นสุด ซึ่งจะต้องมีการระบุเป็นข้อความ ภาพและเสียงไว้อย่างชัดเจน

อย่างไรก็ดี กรณี การส่ง SMS ชิงรางวัล ยังพบว่ามีจำนวนมากที่ไม่ได้ขออนุญาต โดยเฉพาะการพนันตามอินเทอร์เน็ต และพบว่ารายได้จากการส่ง SMS ชิงโชคสามารถสร้างกำไรให้กับผู้ประกอบการและค่ายมือถือต่าง ๆ ได้หลายหมื่นล้านบาทต่อปี ขณะที่การตรวจสอบควบคุมทำได้ยาก ขาดกลไกในการเฝ้าระวังป้องกัน ไม่ต่างจากการเล่มพนันออนไลน์ แม้ว่าจะมีการร่างกฎหมายใช้ในการควบคุมการพนันที่ครอบคลุมถึงรูปแบบวิธีการพนันมากขึ้นและเพิ่มโทษให้หนักขึ้น แต่การควบคุม ปราบปรามหรือดำเนินการทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการบังคับใช้กฎหมายกับการพนันออนไลน์ก็ยังไม่สามารถดำเนินการได้อย่างเต็มที่เนื่องจากปัญหาเชิงเทคนิคทางเทคโนโลยีสารสนเทศและมาตรการที่จะนำมาปรับใช้กับการพนันออนไลน์นั้นยังไม่ชัดเจน

………………………………………………

พระราชบัญญัติการพนัน พ.ศ. 2478 ได้จำแนกการพนันออกเป็นสองบัญชีด้วยกัน คือ บัญชี ก. และบัญชี ข. ดังนี้

บัญชี ก.
1. หวย ก. ข.
2. โปปั่น
3. โปกำ
4. ถั่ว
5. แปดเก้า
6. จับยี่กี
7. ต่อแต้ม
8. เบี้ยโบก หรือคู่คี่ หรืออีโจ้ง
9. ไพ่สามใบ
10. ไม้สามอัน
11. ช้างงา หรือป๊อก
12. ไม้ดำ ไม้แดง หรือปลาดำปลาแดง หรืออีดำอีแดง
13. อีโปงครอบ
14. กำตัด
15. ไม้หมุน หรือล้อหมุนทุกๆ อย่าง
16. หัวโตหรือทายภาพ
17. การเล่นซึ่งมีการทรมานสัตว์ เช่นเอามีดหรือหนามผูก หรือวางยาเบื่อเมาให้สัตว์ชนหรือต่อสู้กัน หรือสุมไฟบนหลังเต่าให้วิ่งแข่งกันหรือการเล่นอื่น ๆ  ซึ่งเป็นการทรมานสัตว์ อันมีลักษณะคล้ายกับที่ว่ามานี้
18. บิลเลียดรู ตีผี
19. โยนจิ่ม
20. สี่เหงาลัก
21. ขลุกขลิก
22. น้ำเต้าทุก ๆ อย่าง
23. ไฮโลว์
24. อีก้อย
25. ปั่นแปะ
26. อีโปงซัด
27. บาการา
28. สล๊อทแมชีน

บัญชี ข.
1. การเล่นต่าง ๆ ซึ่งให้สัตว์ต่อสู้หรือแข่งกัน เช่น ชนโค ชนไก่ กัดปลา แข่งม้า ฯลฯ นอกจากที่กล่าวไว้ในหมายเลข 17 แห่งบัญชี ก.
2. วิ่งวัวคน
3. ชกมวย มวยปล้ำ
4. แข่งเรือพุ่ง แข่งเรือล้อ
5. ชี้รูป
6. โยนห่วง
7. โยนสตางค์หรือวัตถุใด ๆ ลงในภาชนะต่าง ๆ
8. ตกเบ็ด
9. จับสลากโดยวิธีใดๆ
10. ยิงเป้า
11. ปาหน้าคน ปาสัตว์ หรือสิ่งใดๆ
12. เต๋าข้ามด่าน
13. หมากแกว
14. หมากหัวแดง
15. ปิงโก
16. สลากกินแบ่ง สลากกินรวบหรือการเล่นอย่างใดที่เสี่ยงโชคให้เงินหรือประโยชน์อย่างอื่นแก่ผู้เล่นคนใดคนหนึ่ง
17. โตแตไลเซเตอร สำหรับการเล่นอย่างใดอย่างหนึ่ง
18. สวีป สำหรับการเล่นอย่างใดอย่างหนึ่ง
19. บุ๊กเมกิง สำหรับการเล่นอย่างใดอย่างหนึ่ง
20. ขายสลากกินแบ่ง สลากกินรวบ หรือสวีป ซึ่งไม่ได้ออกในประเทศสยาม แต่ได้จัดให้มีขึ้นโดยชอบด้วยกฎหมายของประเทศที่จัดนั้น
21. ไพ่นกกระจอก ไพ่ต่อแต้ม ไพ่ต่างๆ
22. ดวด
23. บิลเลียด
24. ข้องอ้อย
25. สะบ้าทอย
26. สะบ้าชุด
27. ฟุตบอลโต๊ะ
28. เครื่องเล่นซึ่งใช้เครื่องกล พลังไฟฟ้า พลังแสงสว่าง หรือพลังอื่นใดที่ใช้เล่นโดยวิธีสัมผัส เลื่อน กด ดีด ดึง ยิง โยน โยก หมุน หรือวิธีอื่นใดซึ่งสามารถทำให้แพ้ชนะกันได้ไม่ว่าจะโดยมีการนับแต้มหรือเครื่องหมายใด ๆ หรือไม่ก็ตาม

อ้างอิง
พระราชบัญญัติการพนันพุทธศักราช 2478 https://krungthai.com/Download/generalcontent/MediaFile_102117.regulation.pdf
การพนันหรือการเสี่ยงโชค https://www.bangkokbiznews.com/blog/detail/508994
การพนัน 4.0 https://www.bangkokbiznews.com/blog/detail/647837
การพนันคืออะไร https://fifa55hero.com/what-gambling-games/
การควบคุมและความหมายของการพนัน https://www.thaihealth.or.th/Content/20944
แฉ SMS ชิงรางวัล เข้าข่ายการพนัน https://www.thaihealth.or.th/Conten/23129
https://www.thaihealth.or.th/Content/23129-แฉ
บริการขอใบอนุญาต ชิงโชค https://www.loxbiz.com/บริการขอใบอนุญาต-ชิงโชค/
SMS เสี่ยงโชค ส่งการพนันผ่านคลื่นมือถือ https://www.isranews.org/thaireform-other-news/37353-sms.html